Inleiding
Als het gaat om de gezondheid van vrouwelijke atleten, wordt er vaak gefocust op training, voeding en prestaties. Echter, de menstruatiecyclus speelt een cruciale rol in het welzijn, herstel en sportprestaties van vrouwen. Menstruatieklachten kunnen aanzienlijke gevolgen hebben voor zowel trainingen als wedstrijden. Toch blijft menstruatievaak een onderwerp dat binnen de topsport weinig besproken wordt. Dankzij enkele openhartige onthullingen van topsporters, zoals Jutta Leerdam, Zheng Qinwen en Fu Yuanhui, groeit het bewustzijn over de invloed van de menstruatiecyclus op vrouwelijke atleten.
De Vrouwelijke Atleet
Energie is essentieel voor de gezondheid, lichaamsfuncties en sportprestaties van vrouwelijke atleten. Lage energiebeschikbaarheid kan leiden tot problemen en zelfs tot Relative Energy Deficiency in Sport (RED-S), een aandoening die meerdere systemen in het lichaam beïnvloedt.
RED-S en Hormonale Veranderingen
RED-S heeft negatieve effecten op de gezondheid en sportprestaties van vrouwelijke atleten, met name door hormonale verstoringen. Deze verstoringen kunnen zich manifesteren als menstruatiestoornissen en hebben gevolgen voor onder andere botgezondheid, spieropbouw en herstel. Langdurige hormonale veranderingen kunnen ook impact hebben op mondgezondheid.
Hormonale Veranderingen en Mondgezondheid De orale weefsels zijn gevoelig voor schommelingen in geslachtshormonen, wat directe invloed kan hebben op de mondgezondheid. Verminderde oestrogeenspiegels kunnen leiden tot onder andere een afname van speekselproductie, meer ontstekingen in het tandvlees en verminderde botdichtheid.
Naast hormonale veranderingen zijn er ook andere mechanismen waarop RED-S de mondgezondheid kan beïnvloeden. Voedingstekorten, immuun disfunctie, uitdroging en het gebruik van sportvoeding spelen hierbij een rol.
Klinische Implicaties
Zorgverleners dienen alert te zijn op tekenen van RED-S en lage energiebeschikbaarheid bij vrouwelijke atleten. Ook mondhygiënisten kunnen een cruciale rol spelen bij het vroegtijdig herkennen van RED-S. Een multidisciplinaire aanpak met onder andere sportarts, diëtist, gynaecoloog, psycholoog en mondhygiënist is essentieel voor preventie en behandeling.
Conclusie
RED-S is een complex syndroom dat ontstaat door chronische lage energiebeschikbaarheid en kan diverse systemen in het lichaam ontregelen. Hormonale veranderingen en voedingstekorten spelen hierbij een rol, met ook negatieve gevolgen voor de mondgezondheid. Een integrale benadering van de vrouwelijke atleet, waarbij zowel systemische als mondgezondheid worden betrokken, is van groot belang.
Referenties;
LAGE ENERGIE BIJ VROUWELIJKE ATLETEN
